Ο Βασίλης Καλαμαράς γράφει για το βιβλίο "Σχετικά με το σύντροφο Ομπρέντο" του Δημήτρη Μπελαντή

Πέμπτη, 28 Νοεμβρίου 2019

Τα φαντάσματα και τα ομοιώματα της Ιστορίας

Ο τίτλος «Σχετικά με τον σύντροφο Ομπρέντο» είναι παραπειστικός, παραδηλωτικός και παρεπόμενος, γιατί ο ήρωας δεν είναι ούτε φανταστικός, ούτε πραγματικός. Επινοείται για να ακυρωθεί μέσα από την αφήγηση ως ομοίωμα και ως φάντασμα της Ιστορίας. Δεν είναι ο Κανείς, ο Ούτις, ούτε καν ο Καθείς.

Δεν έχει πάνω του τίποτα το ανθρώπινο, ούτε καν την υπόμνηση του θεϊκού-έστω και ελέω Επανάστασης-, γιατί καθηλώνεται στο φαντασιακό ως προσομοίωση του πραγματικού και την αέανη επαναφορά της. ‘Έτσι, η Ιστορία δεν κυοφορείται και δεν πραγματώνεται ως αφήγηση παθών και πράξεων, καθώς το άτομο δεν δημιουργεί μιά καινοφανή σχέση με τις εικόνες, με τα σύμβολα, με τα σημεία.

Ο Δημήτρης Μπελαντής μας αφυπνίζει μέσα από την ψυχολογική ανάλυση των συμμετεχόντων σε μικρές αριστερές οργανώσεις, φραξιονιστικής, γρουπουσκουλικής και σεχταριστικής ανακατάληψης του νοήματος ως ρητορεύοντος προσχήματος. Καθώς πλέον ο ζωντανός κόσμος ως περίγυρος πρακτικού βίου αρνείται την αναπαράσταση, έστω ως ουτοπία, εντέλει ακυρώνει μία προσπάθεια ισοδυνάμωσης του σημείου με το πραγματικό.

Αντιθέτως ο λόγος τους ανασυντάσσεται ξύλινος, άκαμπτος, προβλεπόμενος, καθώς αρνούνται να κοινολογήσουν τα σημεία της ερμηνείας του συστήματος στην επαγρύπνησή τους με το συντελεσμένο όραμα. Π.χ. η εν είδει μπροσούρας και εφημερίδας τοίχου χαρτογράφηση και αποτύπωση του πολιτικού βίου, καθώς δεν εδράζεται στην κινητικότητα της ιστορικότητας του χρόνου, μεταπηδά σε μία αχρονικότητα του κειμένου ως κενού εκνόησης του πρακτέου.

Ο συγγραφέας στήνει έναν μηχανισμό που συγκροτείται από την σκοτεινή ίντριγκα, την αστυνομική πλοκή και την πολιτική φαντασία ως μία απόπειρα ν' αλώσει τον παραλογισμό της διεκδικητικής ευφορίας που ενώ αρθρώνεται με τα προτάγματα ενός κατ' επίφαση θεωρητικίζοντος λόγου που επιχειρηματολογεί, δεν κατορθώνει να μεταδοθεί στον δέκτη με όρους αρθρωμένης, έστω και καταγγελτικής τονικότητας.

Το μήνυμα της νουβέλας «Σχετικά με τον σύντροφο Ομπρέντο», αποδεικνύεται εσωστρεφές και αναπόδεικτο, καθώς ρίχνει τα βέλη του προς τους συντάκτες και αποδέκτες συντρόφους, και τελειωτικά προς την συγκροτώσα πυρηνική εστία, η οποία αυτοναφλέγεται από το ψέμα, τον διασυρμό, την στρέβλωση, ενώ εκτός αυτής, κυκλοφορεί η Ιστορία με τα αιτήματά της, ζωντανά, κινητικά, ομιλούντα.

Η νουβέλα «Σχετικά με τον σύντροφο Ομπρέντο» μιλάει γιά τη σιωπή ως λυτρωτική αντιμετώπιση έναντι του παράλογου, η σιωπή που πάει να γίνει εκκινούσα ομιλία αντιμετωπίζοντας τουλάχιστον τις διεκδικήσεις,, τις καταγγελίες, τις εξεργέσεις μέσα στα πλαίσια της Ιστορίας, με πρωταγωνιστές δρώντα υποκείμενα κι όχι σκιές, ομοιώματα και φαντάσματα της καθηλωμένης αυτακτικής στειρότητας.

Βασίλης Κ. Καλαμαράς
επιμελητής του βιβλίου

Αφήστε το σχόλιό σας