Ο ΝΟΤΗΣ ΜΑΥΡΟΥΔΗΣ ΓΡΑΦΕΙ ΓΙΑ ΤΗ "ΔΙΚΤΑΤΟΡΙΑ" ΤΟΥ ΓΙΑΝΝΗ ΣΥΜΕΩΝΙΔΗ

Παρασκευή, 21 Φεβρουαρίου 2020

ΔΙΚΤΑΤΟΡΙΑ
ΓΙΑΝΝΗΣ ΣΥΜΕΩΝΙΔΗΣ
(ΑΠΟ ΝΟΤΗ ΜΑΥΡΟΥΔΗ)
(19-2-2020)

    


Για πρώτη φορά βρίσκομαι σε θέση ομιλητή, για να διατυπώσω μάλιστα άποψη σχετικά με ένα μυθιστόρημα, το οποίο ξεκινά και εξελίσσεται μέσα από την μύχια επιθυμία τού πρωταγωνιστή να γίνει μέρος του συστήματος. Για καλό δικό του ή της κοινωνίας· για να το ανατινάξει ή για να στηρίξει το σύστημα, σας αφήνουμε να το ανακαλύψετε διαβάζοντας αυτό το ενδιαφέρον καλλιτεχνικό πόνημα. Ένα είναι σίγουρο· η πλοκή, μαζί και η βαθύτερη επιθυμία του κεντρικού ήρωα, είναι… τυλιγμένη μέσα σε χαρτί και επεισόδια ερωτικών πλεγμάτων και… μπερδεμάτων, μεταξύ σκεπτόμενων ανθρώπων — διανοητών και άρχουσας τάξης, εκείνης δηλαδή της… επιβολής, που από την απαρχή τού κόσμου ονομάζουμε… εξουσία. Εξουσία επί ενός ανθρώπου ή επί ενός λαού. Στην Τέχνη, όπως και στη ζωή συμβαίνουν και τα δύο, μια που είναι ανθρώπινες καταστάσεις και στοιχεία, τα οποία εν δυνάμει συμβαίνουν, έχουν ήδη συμβεί και δεν θα σταματήσουν ποτέ, στον μάταιο αυτόν κόσμο των εξουσιών…
Έτσι, ο «κάτι περισσότερο από συγγραφέας» Πέτρος Αργυρίου, που είναι ένας από τους κεντρικούς ήρωες της μυθοπλασίας τού πραγματικού συγγραφέα Γιάννη Συμεωνίδη (ΓΣ), ματαιοπονεί μέσα από ερωτικές σχέσεις που υποκρύπτουν βλέψεις ταξικής ανέλιξης . Συγχρόνως, ο πραγματικός συγγραφέας, αυτός που βλέπουμε σ’ αυτό το πάνελ, χρησιμοποιεί έναν αρκετά αναλυτικό λόγο γύρω από την κατάσταση πραγμάτων που λειτούργησε και επηρέασε τις ζωές ενός ολόκληρου λαού, τουλάχιστον επί μια επταετία, και η οποία ιστορική εποχή παρέμεινε στη μνήμη μας με το αναγνωριστικό «περίοδος Χούντας». Στην πραγματικότητα ο Γ.Σ. υπαινίσσεται με μυθοπλαστική δεινότητα και σαφήνεια πως ό,τι υπήρξε στο παρελθόν, όπως οι πολλές κακοδαιμονίες σε αυτή τη χώρα, δε θα πάψουν ποτέ να ρίχνουν τη σκιά τους πάνω στις ζωές μας και να συνυπάρχουν με το όποιο καλό υπάρχει στην κοινωνία μας, αφού τα συμφέροντα και οι χαρακτήρες των ανθρώπων συνεχίζουν να αναπαράγονται, οι εξουσίες να έχουν ανάγκη τους… «τραπεζιτάρχες», ενώ το όλον Σύστημα συνεχίζει να λειτουργεί ασταμάτητα, ακόμα κι όταν αποδεικνύεται κατάπτυστο και όλοι θα’ θελαν κατά βάθος να περάσει στη λήθη, να ξεχαστεί, να θαφτεί…

Η λέξη που υπονοείται συνεχώς και σηματοδοτεί το επίκεντρο της όλης μυθοπλασίας του βιβλίου, είναι η γκρίζα ατμόσφαιρα της Δικτατορίας.
Η αλήθεια είναι πως σ’ αυτή τη χώρα, μια τέτοια λέξη προκαλεί αυτόματη αντίδραση και εκφράζει άμεσα όλα τα αρνητικά ανακλαστικά που προέρχονται μέσα από βιώματα και πραγματικά γεγονότα· επεισόδια αστυνόμευσης και ανελευθερίας, καταπάτηση ατομικών δικαιωμάτων και απαγόρευση κάθε κριτικής των κρατικών πεπραγμένων μέσα από στυγνές επιτροπές  λογοκρισίας. Η Δικτατορία όμως δεν είναι Μία σαν τη μάνα… Είναι κατάσταση πραγμάτων που απλώνεται σε όλο το κοινωνικό μωσαϊκό, διαβρώνοντας τον νου και τη ζωή μας, ενώ, πολλές φορές, τη βιώνουμε δίχως να τη… βλέπουμε.
Όλα τα πρόσωπα, τα οποία παρεμβάλλονται στις σελίδες τού μυθιστορήματος, είναι συμβολικά και η ιστορία εξελίσσεται αβίαστα και γλαφυρά , ακριβώς όπως μια ενδιαφέρουσα θεατρική παράσταση, την οποία παρακολουθείς με αγωνία για να δεις πώς εξελίσσονται κεντρικοί ήρωες και κομπάρσοι. Ένιωθα, διαβάζοντάς το, πως το κάθε πρόσωπο ανταποκρίνεται και ταυτίζεται με κάποιο υπαρκτό άτομο, από τα τόσα που έχουν υπάρξει στο ρεπερτόριο της ζωής μας.
Τίποτα μες το βιβλίο δεν είναι τυχαίο και οι έρωτες, που πλέκονται στην ιστορία του συγγραφέα ΓΣ, υπάρχουν για να γίνουν περισσότερο σύνθετοι οι χαρακτήρες που έχει πλάσει.

Ο έρωτας ξεκινάει από τις πρώτες σελίδες όταν ο Αργυρίου μπλέκει με την… τραπεζιτάρχαινα Λένα. Μια ερωτική ιστορία αφορμή για να ξετυλιχτεί το κουβάρι της διαπλοκής, γνωστή εξάλλου κατάσταση για να παιχτούν τα παιχνίδια εξουσίας που αποκαλύπτονται στη συνέχεια.
Κρατάω βέβαια εκείνο το μικρό απόσπασμα για τον έρωτα: «αυτός ο έρωτας-γράφει- αυτός ο πραγματικός κινητήριος μοχλός της Ιστορίας, μπρος στον οποίο όλοι οι άλλοι μοχλοί υποκλίνονται.»
Ομολογώ πως είμαι μπερδεμένος. Εκείνο που διαβρώνει και… αντιστέκεται στον πραγματικό Έρωτα, έμαθα, μετά από αρκετά χρόνια παρατήρησης, πως είναι ο μεγάλος ανταγωνιστής του, που δεν είναι άλλος από το χρηματικό Κέρδος. Μετά, έρχεται το γνωστό… αφροδισιακό, η Εξουσία δηλαδή (που σημαίνει: χειραγώγηση ανθρώπων, χρήμα, αποταμιεύσεις, τράπεζες, αυταρχισμός, πολυθρόνες). Δεν έχω πειστεί ακόμα για το ποιος είναι ο κυρίαρχος — κινητήριος μοχλός της Ιστορίας· αυτός που κινεί τα νήματα. Η ανθρώπινη διαδρομή και ιστορία, κινείται με τους δυο ανταγωνιστές σε μια συνεχόμενη αντιπαράθεση, χωρίζοντας τους ανθρώπους από τη μία σε ιδεολόγους, ρομαντικούς- ευαίσθητους κι από την άλλη, σε ψυχρούς… εραστές του χρήματος και της Εξουσίας σε ποικίλες εκδοχές.

Στο βιβλίο του Γιάννη Συμεωνίδη, θα συναντήσουμε και τις πολιτικές-προσωπικές του απόψεις, τις οποίες δεν διστάζει να προβάλει και να αναλύει, προτρέποντας, κατά κάποιον τρόπο, τον αναγνώστη να… μεροληπτήσει και να «συναντηθεί» με τον συγγραφέα στην μετέπειτα εξέλιξη του βιβλίου.
Δεν έχω να αντιτάξω τίποτα, στις απόψεις συγγραφέων, έστω και αν συμφωνώ ή διαφωνώ λίγο ή πολύ. Ένα βιβλίο πάντα θα πρέπει να είναι δεξαμενή προσωπικών σκέψεων σε συνδυασμό με την όποια πλοκή του βιβλίου του. Ένα βιβλίο, ένα μουσικό έργο, ο ποιητικός λόγος, ο θεατρικός λόγος, και άλλα συναφή, οφείλουν να διακατέχονται από την αισθητική και το συναίσθημα του δημιουργού, ώστε να εκφράζεται και να ενυπάρχει μέσα στο έργο η λεπτή εκείνη καλλιτεχνική γραμμή που κάνει τον κάθε δημιουργό να είναι διαφορετικός.

Το βιβλίο Δικτατορία, πραγματεύεται τον πνιγηρό κόσμο που βιώνουμε και τον οποίο δεν θα πάψουμε ποτέ να βλέπουμε μπροστά μας είτε ως απειλή, είτε ως φάντασμα που πλανιέται πάνω απ’ τις κοινωνίες, έτοιμο να κατασπαράξει ό,τι πολυτιμότερο εκκολάπτεται, γεννιέται, υπάρχει, διαιωνίζεται, μετασχηματίζεται, σε χρήσιμο πνευματικό υλικό που θρέφει τον πολιτισμό μας. Ο πνιγηρός αυτός κόσμος πάντα έχει την ικανότητα να σκεπάζει με χώμα και λήθη, τους ορίζοντες και τις προοπτικές της κοινωνίας, των ανθρώπων και της χώρας.

Νότης Μαυρουδής (Για 19/2/2020)

(Διαβάστηκε από εμένα στις 19/2/2020, στο ArtEdem, στην παρουσίαση του επανεκδομένου βιβλίου του Γιάννη Συμεωνίδη, από τις εκδόσεις Άπαρσις, με τίτλο: Δικτατορία.)

Αφήστε το σχόλιό σας